Πολιτικές για τον μετριασμό τής επίπτωσης της απόκτησης παιδιών στη συμμετοχή των μητέρων στην ελληνική αγορά εργασίας: Mαθήματα από τη Νορβηγία

Πληροφορίες Εργου

ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΕΛΙΑΜΕΠ || ELIAMEP

Εταίρος έργου | Project partner

Fafo Institute for Labor and Social Research (Fafo)

EEA Grants χρηματοδότηση/funding

68379,33€

ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ

Αθήνα, Αττική || Athens, Attica region

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ

Φυσικό Αντικείμενο

Η αύξηση του ποσοστού απασχόλησης των γυναικών αποτελούσε κρίσιμη προϋπόθεση για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, τόσο σε ατομικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες —και διεθνώς— υπήρχε σημαντικό περιθώριο για την ενίσχυση της συνολικής απασχόλησης μέσω της ενεργοποίησης γυναικών που παρέμεναν οικονομικά ανενεργές.

Στην Ελλάδα, η απασχόληση των γυναικών είχε αυξηθεί σημαντικά κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, από 35,8% το 1981 σε 57,8% το πρώτο τρίμηνο του 2024 για την ηλικιακή ομάδα 20–64 ετών. Θεσμικές μεταρρυθμίσεις —όπως οι αλλαγές στην οικογενειακή νομοθεσία— και το ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον που διαμορφώθηκε μετά την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση στα τέλη της δεκαετίας του 1980 είχαν συμβάλει καθοριστικά στη διεύρυνση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας.

Παρά τη σημαντική πρόοδο, το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών στην Ελλάδα παρέμενε χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (70,3%) το πρώτο τρίμηνο του 2024. Επιπλέον, αν και το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών είχε μειωθεί σε σχέση με το παρελθόν, εξακολουθούσε να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα — 20 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι 10 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στόχευση του έργου

Το ερευνητικό έργο αξιοποίησε την εμπειρία τής Νορβηγίας —μιας χώρας με υψηλά ποσοστά γυναικείας απασχόλησης και σχεδόν μηδενική «ποινή μητρότητας»—, καθώς και τη διεθνή βιβλιογραφία. Στόχος του ήταν ο εντοπισμός αποτελεσματικών πολιτικών που θα μπορούσαν να μειώσουν τα εμπόδια στην απασχόληση των γυναικών στην Ελλάδα.

Η σημασία τού ζητήματος ήταν ιδιαίτερα μεγάλη: Η υποαπασχόληση των γυναικών περιόριζε τις δυνατότητες ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, καθυστερούσε την πρόοδο προς την ισότητα και την ενδυνάμωση των γυναικών και περιόριζε τις ευκαιρίες τους για προσωπική εξέλιξη και ευημερία.

Increasing the employment rate of women was a critical condition for improving living standards, both individually and nationally. Across Europe—and beyond—there had been significant potential to boost overall employment by activating women who remained economically inactive.

In Greece, women’s employment had risen markedly over the past four decades, increasing from 35.8% in 1981 to 57.8% in the first quarter of 2024 among women aged 20–64. Institutional reforms, such as changes to family law, together with the favourable economic environment following Greece’s accession to the European Union in the late 1980s, had contributed substantially to women’s increased labour market participation.

Despite this progress, Greece’s female employment rate remained below the EU average of 70.3% (Q1 2024). Moreover, although the gender employment gap had narrowed over time, it still stood at 20 percentage points, compared to 10 percentage points across the EU.

Project Focus

This research project drew on the Norwegian experience—characterised by high female employment rates and an almost non-existent “child penalty”—as well as international evidence. Its aim was to identify effective policy measures that could alleviate barriers to women’s employment in Greece.

The importance of this issue could not be overstated: the persistent underemployment of women limited Greece’s economic growth potential, delayed progress toward gender equality and empowerment, and constrained women’s opportunities for personal development and well-being.