Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την τοπική αυτοδιοίκηση. Με στόχο την ενίσχυση των ικανοτήτων των δήμων και την προώθηση βιώσιμων λύσεων σε τοπικό επίπεδο, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε το πρόγραμμα ανταλλαγής «Τοπικές Αρχές και Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή: Ενίσχυση Δεξιοτήτων και Καλές Πρακτικές».
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε την περίοδο 2023–2024 από τον Κόμβο Κλιματικής Αλλαγής (Climate Change Hub) και τον ιδρυτικό του εταίρο Resilient Cities Catalyst, σε συνεργασία με την Ένωση Δήμων Νορβηγίας (KS). Η δράση υποστηρίχθηκε ενεργά από τη Νορβηγική Πρεσβεία στην Αθήνα και την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Στόχοι τού προγράμματος
Κεντρικός στόχος του προγράμματος ήταν η ενίσχυση των διμερών σχέσεων Ελλάδας–Νορβηγίας, μέσα από τη δημιουργία συνεργειών μεταξύ ελληνικών και νορβηγικών δήμων. Παράλληλα, το πρόγραμμα επιδίωξε:
- την ενίσχυση της γνώσης των συμμετεχόντων σχετικά με την υλοποίηση δράσεων κλιματικής μεταμόρφωσης σε τοπικό επίπεδο,
- την κατανόηση των αναγκαίων διαδικασιών μεταρρύθμισης στη διαχείριση της αλλαγής στην τοπική διοίκηση,
- την προώθηση της περιβαλλοντικής δημοκρατίας σε υποεθνικό επίπεδο,
- τη στήριξη της τοπικοποίησης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ).
Παρότι η Ελλάδα και η Νορβηγία διαφέρουν ως προς τη γεωγραφική τους θέση και τα κλιματικά τους χαρακτηριστικά, αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις ως προς την ενσωμάτωση της βιωσιμότητας και της κλιματικής προσαρμογής στις πολιτικές της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην εμπειρία της πόλης Kristiansand, η οποία θεωρείται πρωτοπόρος στη Νορβηγία σε δράσεις βιωσιμότητας και τοπικοποίησης των ΣΒΑ.
Βασικοί άξονες και περιεχόμενο του προγράμματος
Το πρόγραμμα περιλάμβανε έναν συνδυασμό διαδικτυακών δραστηριοτήτων και επιτόπιων επισκέψεων εργασίας, προσφέροντας στους συμμετέχοντες ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ανταλλαγής γνώσης και καλών πρακτικών.
Διαδικτυακές δράσεις
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν:
- τρεις διμερείς συναντήσεις μεταξύ του Αντιπροέδρου της ΚΕΔΕ και στελεχών του Κόμβου Κλιματικής Αλλαγής, με στόχο τη διαμόρφωση πλαισίου συνεργασίας μεταξύ της KS και της ΚΕΔΕ,
- διαδικτυακό σεμινάριο με θέμα «Κτήρια, κοινωνία και μηδενικές εκπομπές: Πώς μπορούμε να επιτύχουμε τον στόχο μας;» (8 Απριλίου 2024),
- διαδικτυακό σεμινάριο με θέμα «Ενίσχυση των ελληνικών δήμων: Δικτύωση, διεθνής τεχνογνωσία και εργαλεία για την πράσινη μετάβαση» (20 Ιουνίου 2024),
- διαδικτυακό σεμινάριο (στα αγγλικά) για την ενσωμάτωση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης στην τοπική αυτοδιοίκηση στη Νορβηγία και την Ελλάδα (3 Οκτωβρίου 2024),
- διαδικτυακό σεμινάριο (στα αγγλικά) με έμφαση στο παράδειγμα των Βόρειων χωρών και στους τρόπους ενσωμάτωσης των ΣΒΑ σε ενδιαφερόμενους δήμους (25 Νοεμβρίου 2024).
Επιτόπιες επισκέψεις εργασίας
Στη Νορβηγία (18–19 Νοεμβρίου 2024) πραγματοποιήθηκε επιτόπια επίσκεψη εργασίας με αντικείμενο την ενίσχυση του διαδημοτικού διμερούς προγράμματος ανάπτυξης δεξιοτήτων και την ανταλλαγή καλών πρακτικών για την κλιματική δράση. Το πρόγραμμα περιλάμβανε:
- θεσμικές συναντήσεις με την Περιφερειακή Διοίκηση του Agder
- επίσκεψη σε τοπικό εργοστάσιο παραγωγής χάλυβα, με έμφαση στη χρήση πράσινης ενέργειας, τηλεθέρμανσης και ψηφιακών τεχνολογιών παραγωγής, καθώς και στις κοινωνικές επιπτώσεις της μετάβασης,
- επίσκεψη στο εργοστάσιο διαχείρισης υδάτων του δήμου.
Στην Ελλάδα (Αθήνα, 4–5 Δεκεμβρίου 2024) πραγματοποιήθηκε η τελική φάση τού προγράμματος, η οποία περιλάμβανε:
- δημόσια παρουσίαση των αποτελεσμάτων του έργου και διερεύνηση δυνατοτήτων περαιτέρω αξιοποίησής του,
- κλειστή συνάντηση εργασίας για τον απολογισμό του προγράμματος και τη διερεύνηση μελλοντικών συνεργασιών, με τη συμμετοχή των ιδρυτικών εταίρων του CCHub, εκπροσώπων της ΚΕΔΕ και της νορβηγικής αντιπροσωπείας,
- εκδήλωση ολοκλήρωσης στις 5 Δεκεμβρίου 2024 στις εγκαταστάσεις τής ΚΕΔΕ, με την ενεργό υποστήριξη της Νορβηγικής Πρεσβείας στην Αθήνα και της ΚΕΔΕ.
Συνεργάτες του προγράμματος
- Κόμβος Κλιματικής Αλλαγής (Climate Change Hub)
- Resilient Cities Catalyst
- Ένωση δήμων Νορβηγίας (KS)
Local Authorities and Climate Change Adaptation: Capacity Building and Good Practices
Climate change adaptation is one of the most pressing challenges facing local authorities today. To strengthen municipal capacities and promote sustainable solutions at the local level, the exchange programme “Local Authorities and Climate Change Adaptation: Capacity Building and Good Practices” was designed and implemented.
The programme was carried out during 2023–2024 by the Climate Change Hub (CCHub) and its founding partner Resilient Cities Catalyst, in cooperation with the Norwegian Association of Local and Regional Authorities (KS). The initiative received active support from the Royal Norwegian Embassy in Athens and the Central Union of Municipalities of Greece (KEDE).
Programme objectives
The programme’s core objective was to strengthen bilateral relations between Greece and Norway by fostering cooperation and synergies between Greek and Norwegian municipalities. At the same time, it aimed to:
- enhance participants’ knowledge on the implementation of climate transformation actions at the local level,
- improve understanding of the reform processes required for effective change management in local governance,
- promote environmental democracy at the sub-national level,
- support the localisation of the Sustainable Development Goals (SDGs).
Although Greece and Norway differ significantly in terms of geography and climate conditions, both countries face similar challenges when it comes to integrating sustainability and climate adaptation into local government policies. Particular emphasis was placed on the experience of the city of Kristiansand, which is considered a frontrunner in Norway in sustainability initiatives and SDG localisation.
Programme structure and activities
The programme combined online activities with on-site study visits, offering participants a comprehensive framework for knowledge exchange and the sharing of good practices.
Online activities
Throughout the programme, the following activities were carried out:
- three bilateral meetings between the Vice-President of KEDE and representatives of the Climate Change Hub, aimed at shaping a cooperation framework between KS and KEDE,
- an online seminar entitled “Buildings, Society and Net-Zero Emissions: How Can We Achieve Our Goal?” (8 April 2024),
- an online seminar entitled “Empowering Greek Municipalities: Networking, International Expertise and Tools for the Green Transition” (20 June 2024),
- an online seminar (in English) on the integration of the Sustainable Development Goals into local government in Norway and Greece (3 October 2024),
- an online seminar (in English) focusing on Nordic countries’ approaches to SDG localisation and practical pathways for implementation by interested municipalities (25 November 2024).
On-site study visits
Norway (18–19 November 2024)
A study visit was organised in Norway with a focus on strengthening the bilateral inter-municipal capacity-building programme and exchanging best practices for climate action. The visit included:
- institutional meetings with the Agder Regional Administration,
- a visit to a local steel production plant, highlighting the use of green energy, district heating, and digital production technologies, as well as the social impacts of the transition,
- a visit to the municipality’s water management facility.
Greece – Athens (4–5 December 2024)
The final phase of the programme took place in Athens and included:
- a public presentation of the project results and an exploration of opportunities for further utilisation and scaling,
- a closed working meeting to review the programme and discuss future cooperation prospects, with the participation of CCHub founding partners, KEDE representatives, and the Norwegian delegation,
- a closing event on 5 December 2024 at KEDE’s premises, with the active support of the Royal Norwegian Embassy in Athens and KEDE.
Programme Partners
- Climate Change Hub (CCHub)
- Resilient Cities Catalyst
- Norwegian Association of Local and Regional Authorities (KS)