Η Ελλάδα βρίσκεται εδώ και χρόνια στην πρώτη γραμμή των προκλήσεων ασύλου και μετανάστευσης στην Ευρώπη. Ως χώρα πρώτης υποδοχής και διέλευσης, δέχεται ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στο σύστημα ασύλου της, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια με την αύξηση των μεταναστευτικών ροών. Μόνο μεταξύ Σεπτεμβρίου 2022 και Σεπτεμβρίου 2023, 53.033 πρόσφυγες υπέβαλαν αίτηση ασύλου, εκ των οποίων περισσότεροι από 5.000 χαρακτηρίστηκαν ως ευάλωτοι.

Από την ίδρυσή της το 2013, η Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου έχει δεχθεί πάνω από 423.000 αιτήσεις, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία, συχνά σε δύσκολες συνθήκες. Ένα εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι το τελευταίο έτος, πάνω από το 40% των ευάλωτων αιτούντων άσυλο ήταν ασυνόδευτοι ανήλικοι — γεγονός που αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για εξειδικευμένη υποστήριξη και έγκαιρη εξέταση αιτημάτων.

Επέκταση δυνατοτήτων για ευάλωτους αιτούντες

Για να ανταποκριθεί σε αυτές τις προκλήσεις, η Υπηρεσία Ασύλου υλοποίησε ένα έργο ενίσχυσης των δυνατοτήτων της δημιουργώντας δύο νέες εξειδικευμένες Περιφερειακές Μονάδες Ασύλου (RAOs) στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, αφιερωμένες αποκλειστικά σε αιτούντες με καθεστώς ευαλωτότητας.

Βασικές δραστηριότητες:

• ίδρυση και λειτουργία δύο RAOs: κάλυψη κόστους ενοικίασης και ανακαίνισης, πρόσληψη και εκπαίδευση 48 υπαλλήλων, έκδοση 3.013 αποφάσεων για ευάλωτους αιτούντες, εγκατάσταση 51 πλήρως εξοπλισμένων θέσεων εργασίας
• σύστημα τηλεδιερμηνείας: για αδιάλειπτη παροχή υπηρεσιών διερμηνείας πανελλαδικά, ακόμα και υπό δύσκολες συνθήκες (π.χ. σπάνιες διαλέκτους, δυσμενείς καιρικές συνθήκες, περιορισμούς πανδημίας)
• τυποποιημένες Διαδικασίες (SOPs): για συνεπή διαχείριση ευάλωτων υποθέσεων
• σύστημα QlikSense: αγορά 34 αδειών χρήσης, εγκατάσταση και εκπαίδευση προσωπικού, βελτιώνοντας τη διαχείριση υποθέσεων και τις αποφάσεις βάσει δεδομένων
• διεθνής συνεργασία: ανταλλαγή τεχνογνωσίας με τη Νορβηγική Διεύθυνση Μετανάστευσης (UDI), προκειμένου να υιοθετηθούν βέλτιστες πρακτικές στη διαχείριση ασύλου.

Αντίκτυπος σε ανθρώπους και θεσμούς

Παρ’ ότι οι νέες RAOs έγιναν πλήρως επιχειρησιακές προς το τέλος του έργου, ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπός τους είναι ουσιαστικός. Για τους αιτούντες άσυλο με καθεστώς ευαλωτότητας, τα οφέλη περιλαμβάνουν:

• ταχύτερη και δικαιότερη εξέταση αιτημάτων
• εξειδικευμένες υπηρεσίες υποστήριξης, όπως ψυχολόγοι, παιδοψυχολόγοι, ειδικοί σε θέματα έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, παιδαγωγοί, νοσηλευτές
• πρόσβαση σε διερμηνεία ανεξάρτητα από τόπο ή συνθήκες.

Για την Υπηρεσία Ασύλου, το έργο ενίσχυσε τη θεσμική της ικανότητα μέσω:

• μείωσης του όγκου εκκρεμοτήτων και αποσυμφόρησης σε περιόδους αυξημένης πίεσης.
• τυποποίησης διαδικασιών
• χρήσης αναλυτικών εργαλείων QlikSense για την παρακολούθηση επιδόσεων και τον καλύτερο προγραμματισμό πόρων.

Ένα διαρκές αποτύπωμα

Με περισσότερες από 3.000 αποφάσεις ασύλου που εκδόθηκαν ήδη στη διάρκεια του έργου, τέθηκαν τα θεμέλια για μια βιώσιμη, πιο ανθρώπινη και πιο αποτελεσματική διαδικασία ασύλου στην Ελλάδα. Η δημιουργία των δύο εξειδικευμένων μονάδων, σε συνδυασμό με σύγχρονα εργαλεία πληροφορικής και διεθνή συνεργασία, αφήνει μια παρακαταθήκη που θα συνεχίσει να στηρίζει τους ευάλωτους αιτούντες άσυλο τα επόμενα χρόνια.

Assistance to Asylum Service

Greece has long been on the frontline of Europe’s asylum and migration challenges. As a first reception and transit country, it has faced growing pressure on its asylum system, particularly as migration flows increased in recent years. Between September 2022 and September 2023 alone, 53,033 refugees applied for asylum, with more than 5,000 identified as vulnerable.

Since its establishment in 2013, the Greek Asylum Service has received over 423,000 applications, gaining valuable experience in often difficult conditions. A striking reality is that in the past year, over 40% of vulnerable asylum seekers were unaccompanied minors—a fact that underscores the urgency for specialized support and timely processing.

Expanding capacity for vulnerable asylum seekers

To respond to these challenges, the Asylum Service launched a project to expand its capacity by creating two new specialized Regional Asylum Offices (RAOs) in Athens and Thessaloniki, dedicated exclusively to applicants with vulnerability status.

Key activities included:

• establishment and operation of two RAOs: covering rental and renovation costs, hiring and training 48 staff members, and issuing 3,013 end-of-process decisions for vulnerable asylum seekers. More than 51 fully equipped workstations were installed;
• tele-interpretation system: ensuring uninterrupted interpretation services nationwide, even under challenging conditions (e.g., rare dialects, adverse weather, or pandemic restrictions).
• standard Operating Procedures (SOPs): developed for handling vulnerable cases, providing a consistent framework for staff;
• QlikSense IT system: purchase of 34 licenses, installation, and staff training, enabling more accurate case management, reporting, and data-driven decisions;
• international cooperation: expert exchanges between the Greek Asylum Service and the Norwegian Directorate of Immigration (UDI), sharing best practices in asylum case management.

Impact for people and institutions

Although the new RAOs became fully operational near the end of the project, their long-term impact is significant. For asylum applicants with vulnerability status, the benefits are clear:

• faster and fairer processing times between registration and final decision;
• specialized support services, including psychologists, child psychologists, experts on sexual and domestic violence, pedagogues, and nurses;
• accessible interpretation, regardless of location or circumstances.

For the Asylum Service, the project strengthens institutional capacity by:

• reducing backlog and easing pressure during periods of high demand;
• standardizing procedures across units;
• using QlikSense analytics to track performance, anticipate challenges, and adapt resources.

Building a lasting legacy

With more than 3,000 asylum decisions already issued during the project, the foundation has been laid for a sustainable, more humane, and efficient asylum process in Greece. The creation of two specialized units, combined with modern IT tools and international cooperation, leaves behind a legacy that will continue to support vulnerable asylum seekers in the years to come.