Η συνεχής ροή μεταναστών δημιούργησε μια διττή πρόκληση για το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου (ΥΜΑ). Από τη μία πλευρά υπήρχε η ανάγκη για αξιόπιστα δεδομένα και ανάλυση στους τομείς της μετανάστευσης και του ασύλου. Από την άλλη, η ανάγκη για ένα λειτουργικό εθνικό σύστημα διαχείρισης ασύλου και μετανάστευσης που θα διασφαλίζει το θεμελιώδες δικαίωμα στο άσυλο.

Παρ’ ότι το ΥΜΑ παράγει τακτικά στατιστικά στοιχεία και αναφορές, έγινε φανερό ότι απαιτείται μια πιο ενιαία και συστηματική προσέγγιση – με χρήση δομημένων δεδομένων, πρόγνωσης και προβλέψεων. Για να καλυφθούν αυτές οι ανάγκες, το έργο σχεδιάστηκε με δύο βασικές συνιστώσες: τη δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου Μετανάστευσης και Ασύλου και ενός Μητρώου Διερμηνέων.

Το Παρατηρητήριο Μετανάστευσης και Ασύλου

Το Παρατηρητήριο σχεδιάστηκε ως ακρογωνιαίος λίθος για την τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής. Συλλέγοντας και αναλύοντας δεδομένα σε όλο το φάσμα της διαχείρισης μετανάστευσης — από την υποδοχή και το άσυλο έως την πολιτική ένταξης — το Παρατηρητήριο θα προσφέρει πολύτιμη καθοδήγηση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Η αποστολή του είναι να διασφαλίζει ότι οι αποφάσεις βασίζονται σε γεγονότα και όχι σε υποθέσεις, και ότι η καινοτομία μπορεί να προκύπτει από την έρευνα.

Το Μητρώο Διερμηνέων

Η διερμηνεία είναι καθοριστική για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπήρχε επίσημο πλαίσιο για τη δημόσια υπηρεσιακή διερμηνεία στην Ελλάδα. Το Μητρώο Διερμηνέων έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, θεσπίζοντας μια νομική και λειτουργική βάση για την πιστοποίηση, την αξιολόγηση και την εκπαίδευση διερμηνέων που συνεργάζονται με το ΥΜΑ.

Σε συνεργασία με το Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου, το έργο παρέδωσε:

• σχέδιο Υπουργικής Απόφασης για την ίδρυση και λειτουργία του Μητρώου
• σύστημα προσόντων και πιστοποίησης για δημόσιους διερμηνείς
• κώδικα Δεοντολογίας για τη δημόσια υπηρεσιακή διερμηνεία
• δίγλωσσες γλωσσικές δοκιμασίες σε οκτώ γλώσσες (Αραβικά, Ούρντου, Ντάρι, Κουρμάντζι, Σοράνι, Σομαλικά, Φαρσί, Παντζαμπί)
• πιλοτικές δοκιμασίες με συμμετοχή 61 διερμηνέων, καθώς και πιλοτική εκπαίδευση για όσους πέτυχαν
• διήμερο πρόγραμμα εκπαίδευσης με συμμετοχή 34 επιτυχόντων, με έμφαση στο ηθικό πλαίσιο, τις βασικές δεξιότητες και τις βέλτιστες πρακτικές.

Δραστηριότητες που υλοποιήθηκαν

Για την επίτευξη των παραπάνω αποτελεσμάτων, το έργο περιλάμβανε:

• τη συγκρότηση ολοκληρωμένης ομάδας έργου με 11 υπαλλήλους του ΥΜΑ
• μελέτη ωριμότητας και σκοπιμότητας από εξωτερικό ανάδοχο
• πρόσληψη προσωρινού προσωπικού για το Παρατηρητήριο και το Μητρώο
• προμήθεια ηλεκτρονικού εξοπλισμού μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας.

Αποτελέσματα και αντίκτυπος

Παρ’ ότι το έργο δεν ολοκληρώθηκε πλήρως κατά τη διάρκεια του προγράμματος, επιτεύχθηκαν σημαντικά αποτελέσματα, ιδιαίτερα στον τομέα της διερμηνείας. Το σχέδιο Υπουργικής Απόφασης θέτει τις βάσεις για την επίσημη ίδρυση του Μητρώου καθιερώνοντας ένα ενιαίο πλαίσιο για την πιστοποίηση και την αξιολόγηση διερμηνέων.

Οι πιλοτικές δοκιμασίες και οι εκπαιδεύσεις έχουν ήδη ενισχύσει την ικανότητα του ΥΜΑ, εξασφαλίζοντας ότι τόσο οι διερμηνείς όσο και οι υπάλληλοι του Υπουργείου —οι δύο βασικοί τελικοί χρήστες— βλέπουν τις ανάγκες τους να λαμβάνονται υπόψη. Η έρευνα και οι μηχανισμοί ανατροφοδότησης που ενσωματώθηκαν διασφαλίζουν ότι οι μελλοντικές βελτιώσεις θα βασιστούν σε πραγματικές εμπειρίες.

Enhancing and building-up national capacity of migration and asylum strategic planning

The continuous flow of migrants has posed a two-fold challenge for the Ministry of Migration and Asylum (MoMA). On the one hand, there is a pressing need for reliable data and analysis in the fields of migration and asylum. On the other, the Ministry must ensure a functioning national asylum and migration management system that safeguards the fundamental right to seek asylum.

While MoMA produces statistics and reports regularly, it became clear that a more unified and systematic approach was required—one that would use data in a structured way, with forecasting and prognosis at its core. To meet these needs, the project was launched with two major components: the establishment of a Migration and Asylum Observatory and the creation of a Registry of Interpreters.

The migration and asylum Observatory

The Observatory is designed as a cornerstone for evidence-based policy. By collecting and analyzing data across the full spectrum of migration management—from reception and asylum to integration—the Observatory will provide invaluable guidance for policymakers. Its mission is to ensure that decision-making is informed by facts, not assumptions, and that innovation can emerge from solid research.

The registry of interpreters

Interpretation is vital in safeguarding the rights of asylum seekers. Yet, until now, there has been no formal framework for public service interpreting in Greece. The Registry of Interpreters addresses this gap, providing a legal and operational basis for certifying, accrediting, and training interpreters working with MoMA.

In partnership with the Department of Foreign Languages, Translation and Interpretation of the Ionian University, the project delivered:

• a draft Ministerial Decision to establish the Registry
• a qualification and accreditation system for interpreters
• a Code of Ethics for public service interpreting
• bilingual language tests in eight key languages (Arabic, Urdu, Dari, Kurmanji, Sorani, Somali, Farsi, Punjabi)
• pilot testing with 61 interpreters, followed by pilot training for successful candidates
• a two-day training programme on ethics, skills, and best practices, with the participation of 34 interpreters.

Activities implemented

To deliver these results, the project carried out a wide range of activities:

• formation of an integrated project team of 11 MoMA employees
• a maturity and feasibility study, assessing stakeholders, best practices, and IT requirements
• recruitment of temporary staff for both the Observatory and Registry
• procurement of IT and electronic equipment.

Results and impact

Although the project closed before its full implementation, important results were achieved, particularly in the field of interpretation. The draft Ministerial Decision sets the foundation for the official establishment of the Registry, providing a standardized framework for interpreter qualification and accreditation.

Pilot activities, language tests, and training sessions have already enhanced MoMA’s capacity, ensuring that both interpreters and ministry staff—the two primary end users—see their needs addressed. Research and feedback mechanisms built into the process mean that future improvements will be based on real-world insights.