Οι ραγδαίες εξελίξεις σε τομείς όπως η νανοηλεκτρονική, η φωτονική, τα σύγχρονα ενεργειακά υλικά και η βιοτεχνολογία καθιστούν αναγκαία την παρατήρηση και τον χαρακτηρισμό νανοϋλικών και νανοσυστημάτων. Η ηλεκτρονική νανοσκοπία έχει ανοίξει νέους ορίζοντες στη μελέτη της ύλης, προσφέροντας πρωτοφανή ανάλυση έως και την ατομική κλίμακα και οδηγώντας σε σημαντικές προόδους στη νανοτεχνολογία.

Η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων προϋποθέτει υπερσύγχρονα ηλεκτρονικά μικροσκόπια, τα οποία αποτελούν μεγάλες ερευνητικές υποδομές αιχμής.

Το έργο Nanoscopy-GR στοχεύει στην ενίσχυση της ερευνητικής συνεργασίας και στον συντονισμό της ερευνητικής στρατηγικής μεταξύ Ελλάδας και Νορβηγίας, μέσω της δημιουργίας ενός κόμβου νανοσκοπίας που συνδέει δύο κορυφαία ελληνικά εργαστήρια:

• το Εργαστήριο Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας και Δομικού Χαρακτηρισμού Υλικών τού Τμήματος Φυσικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και
• το Εργαστήριο Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας και Νανοϋλικών τού Ινστιτούτου Νανοεπιστήμης και Νανοτεχνολογίας του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος,

σε συνεργασία με το Κέντρο Επιστήμης Υλικών και Νανοτεχνολογίας τού Πανεπιστημίου του Όσλο, το οποίο αποτελεί κόμβο του Νορβηγικού Κέντρου Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Διέλευσης (NORTEM).

Δραστηριότητες του έργου

Οι βασικές δράσεις τού Nanoscopy-GR περιλαμβάνουν:

• τη διοργάνωση επιστημονικών συναντήσεων,
• τη διοργάνωση πρακτικών εργαστηρίων εκπαίδευσης,
• τη συμμετοχή σε διεθνείς εκθέσεις και επιστημονικές διοργανώσεις.

Στόχοι τού έργου

Το έργο πέτυχε:

1. την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης μεθοδολογίας νανοσκοπίας και μοντελοποίησης για τη μελέτη νανοϋλικών και νανοδομών έως την ατομική κλίμακα,
2. την αναβάθμιση και ενοποίηση των δυνατοτήτων παροχής καινοτόμων, διεπιστημονικών υπηρεσιών ηλεκτρονικής νανοσκοπίας,
3. την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων στον νανοσκοπικό χαρακτηρισμό υλικών και διατάξεων, με στόχο την ανάπτυξη προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας,
4. την από κοινού ανάπτυξη της ηλεκτρονικής νανοσκοπίας στις δύο χώρες.

Υποδομές και επιστημονική αριστεία

Οι δραστηριότητες του Nanoscopy-GR προάγουν την επιστημονική αριστεία και περιλαμβάνουν:

• ανταλλαγή γνώσης και τεχνογνωσίας,
• συνδιοργάνωση σεμιναρίων, διαλέξεων και πρακτικής εκπαίδευσης,
• προετοιμασία σύγχρονου εκπαιδευτικού υλικού,
• ανάπτυξη νέας ψηφιακής πλατφόρμας λογισμικού για την ολοκληρωμένη ανάλυση εικόνων ατομικής ανάλυσης,
• διάχυση των διεπιστημονικών δυνατοτήτων του δικτύου.

Το έργο δομείται σε επιμέρους πακέτα εργασίας που καλύπτουν:

• νανοσκοπία για δομικό χαρακτηρισμό,
• αναλυτική χημική νανοσκοπία,
• in situ / in operando νανοσκοπία,
• λογισμικό ηλεκτρονικής νανοσκοπίας,
• ολοκληρωμένη μεθοδολογία νανοσκοπίας και μοντελοποίησης,
• δικτύωση και διάχυση αποτελεσμάτων.

Nanoscopy-GR: Greek Nanoscopy Network

Rapid developments in fields such as nanoelectronics, photonics, advanced energy materials, and biotechnology have made the observation and characterization of nanomaterials and nanosystems increasingly essential. Electron nanoscopy has opened new horizons in the study of matter, offering unprecedented resolution down to the atomic scale and enabling major advances in nanotechnology.

Achieving such capabilities requires state-of-the-art electron microscopes, which constitute large-scale, cutting-edge research infrastructures.

The Nanoscopy-GR project aims to strengthen research collaboration and to coordinate research strategies between Greece and Norway through the establishment of a nanoscopy node linking two leading Greek laboratories: the Laboratory for Electron Microscopy and Structural Characterization of Materials of the Department of Physics at the Aristotle University of Thessaloniki, and the Electron Microscopy and Nanomaterials Laboratory of the Institute of Nanoscience and Nanotechnology at the NCSR “Demokritos”. These laboratories are connected with the Centre for Materials Science and Nanotechnology of the University of Oslo, which serves as a node of the Norwegian Centre for Transmission Electron Microscopy (NORTEM).

Project Activities

The core activities of Nanoscopy-GR included:

• the organization of scientific meetings,
• the organization of hands-on training workshops,
• participation in international fairs, exhibitions, and scientific events.

Project Objectives

The objectives of the project are to:

1. develop an integrated nanoscopy–modeling methodology for the study of nanomaterials and nanostructures down to the atomic scale,
2. upgrade and harmonize capacities for innovative, interdisciplinary electron nanoscopy services,
3. address emerging challenges in the nanoscopic characterization of materials and devices, with a view to developing high value-added products,
4. co-develop electron nanoscopy capabilities in Greece and Norway.

Facilities and Scientific Excellence

The activities of Nanoscopy-GR promote scientific excellence and include knowledge exchange, co-organization of seminars, lectures, and practical training, the preparation of modern educational material, the development of a new software platform for the integrated analysis of atomic-resolution images, and the dissemination of the network’s interdisciplinary capabilities.

The project is structured into dedicated work packages covering:

• nanoscopy for structural characterization,
• analytical chemical nanoscopy,
• in situ and in operando nanoscopy,
• electron nanoscopy software,
• integrated nanoscopy and modeling methodologies,
• networking and dissemination.