Ο βιομηχανικός τομέας αποτελεί βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης και προόδου τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) όσο και παγκοσμίως. Ωστόσο, οι βιομηχανικές δραστηριότητες συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου επιδεινώνοντας την κλιματική αλλαγή. Για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης, η απανθρακοποίηση της βιομηχανίας στην ΕΕ έχει καταστεί επιτακτική προτεραιότητα. Η δέσμευση της ΕΕ για την επίτευξη μηδενικών καθαρών εκπομπών έως το 2050, όπως αποτυπώνεται στη Συμφωνία των Παρισίων του 2020, υπογραμμίζει την ανάγκη για τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών και βιώσιμες παραγωγικές διαδικασίες, με στόχο τη μείωση τόσο του ανθρακικού αποτυπώματος όσο και του λειτουργικού κόστους.
Μία από τις βιομηχανικές δραστηριότητες με ιδιαίτερα υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι η βιομηχανική αλιεία με μηχανότρατες. Μεταξύ των δέκα μεγαλύτερων παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον συγκεκριμένο τομέα, οκτώ ευρωπαϊκές χώρες —η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, η Νορβηγία, η Κροατία και η Ισπανία— παράγουν συλλογικά περίπου 288 εκατομμύρια τόνους CO₂ ετησίως.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), το Τμήμα Γεωπονίας, Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και το UiT Arctic University of Norway συγκρότησαν μια στρατηγική συνεργασία με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της αλιείας με μηχανότρατες, της τεχνολογίας αλιευτικών εργαλείων και της ανάπτυξης βιώσιμων υλικών. Φιλοδοξία τής σύμπραξης είναι η δημιουργία ενός ισχυρού ερευνητικού δικτύου που θα υποστηρίξει τόσο υφιστάμενα όσο και μελλοντικά έργα από το 2025 και μετά.
Οι βασικές δραστηριότητες του έργου περιελάμβαναν:
• ανταλλαγές επισκέψεων μεταξύ Ελλάδας και Νορβηγίας, δίνοντας τη δυνατότητα στις ερευνητικές ομάδες να γνωρίσουν τις τοπικές υποδομές,
• διαλέξεις και ανταλλαγή γνώσης με φοιτητές, αλιείς και στελέχη του κλάδου,
• συζητήσεις με ιδιοκτήτες μηχανότρατων και φορείς της αλιευτικής βιομηχανίας, με στόχο την αποτύπωση των προκλήσεων και των ευκαιριών για βιώσιμες πρακτικές αλιείας.
Η συνεργασία αυτή θέτει τα θεμέλια για την προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας στον αλιευτικό τομέα, την ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών και τη συμβολή στους ευρύτερους στόχους απανθρακοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
TRAWLCARBON: Networking actions for the know-how and experience exchanged related to the decarbonization of the Mediterranean trawl fishing fleet in relation to selectivity, impact on the sea bottom environment, and climate change
The industrial sector is a key driver of economic growth and development in the European Union (EU) and worldwide. However, industrial activities significantly contribute to greenhouse gas emissions, exacerbating climate change. To address this, decarbonizing industry in the EU has become an urgent priority. The EU’s commitment to achieving net-zero emissions by 2050, as outlined in the 2020 Paris Agreement, underscores the need for low-emission technologies and sustainable production processes to reduce both carbon footprints and operational costs.
One of the industrial activities with a significant environmental impact is industrial fishing using trawls. Among the top ten global greenhouse gas emitters in this sector, eight European countries—Italy, the UK, Denmark, France, the Netherlands, Norway, Croatia, and Spain—collectively produce 288 million tons of CO₂ annually.
A Collaborative Initiative for Sustainable Fishing
Against this backdrop, the Hellenic Centre for Marine Research (HCMR), the University of Thessaly’s Department of Agriculture, Ichthyology & Aquatic Environment, and the UIT Arctic University of Norway have formed a strategic partnership to foster collaboration in trawl fishing, fishing gear technology, and sustainable material development. The goal is to establish a strong research network that will support both ongoing and future projects from 2025 onwards.
Key Activities and Achievements
The project’s main activities included:
- Exchange visits between Greece and Norway, allowing research teams to explore local infrastructures.
- Lectures and knowledge sharing with students, fishermen, and industry administrators.
- Discussions with trawlers and fishing industry stakeholders to assess challenges and opportunities in sustainable fishing practices.
This collaboration lays the foundation for advancing research and innovation in the fishing industry, promoting environmentally friendly technologies, and contributing to the EU’s broader decarbonization efforts.